Zmiany w gospodarce krajowej i światowej oraz ciągle zachodzące procesy rynkowe powodują, że zmieniają się także same przedsiębiorstwa. Niejednokrotnie efektem tych przemian jest konieczność przeprowadzenia zmian w strukturze zatrudnienia. Nierzadko zmian trudnych, prowadzących w konsekwencji do zwolnień. Przedsiębiorcy potrzebują narzędzi, które pomogą im sprawnie i "bez bólu" przeprowadzić takie zmiany... Jednym z takich narzędzi jest outplacement. Pojęcie to sukcesywnie, chociaż powoli, zaczyna funkcjonować w świadomości polskich przedsiębiorców. Myślę, więc, że warto zastanowić się nad tym czy opłaca się wdrażać programy outplacement'u. Komu i jakie korzyści może przynieść wdrożenie takiego programu w firmie? Czy rzeczywiście jest możliwe żeby realizacja takiego programu przynosiła korzyści wszystkim stronom?

Korzyści dla pracodawcy

    Przedsiębiorstwo, które decyduje się na wdrożenie programu outplacement, wyraża tym samym swoją strategię w zakresie kształtowania polityki kadrowej. Korzyści płynące z wprowadzenia outplacement'u są wielorakie, co doceniają szczególnie te firmy, które z sukcesem go zakończyły. Prawidłowa (to słowo należy szczególnie podkreślić) realizacja programu wzmacnia pozytywny wizerunek pracodawcy wśród pracowników, a więc w prostej linii wpływa na efektywność ich pracy. Warto też podkreślić, że wdrożenie programu wywiera istotny wpływ na lokalną społeczność, która przekonana o odpowiedzialności zarządu przedsiębiorstwa z większą ufnością podchodzi do kolejnych inicjatyw z jego strony. Z moich obserwacji wynika, że kluczowymi i jednocześnie najbardziej wymiernymi korzyściami z realizacji programu dla przedsiębiorstwa są:

• poprawa morale oraz lojalności pozostających w firmie pracowników, którzy znając trudną sytuację firmy doceniają inicjatywę zarządu w zakresie pomocy zwalnianym osobom,
• poprawa produktywności - pracownicy zostający w firmie dostrzegają działania zarządu i rozumieją, że jeżeli zajdzie taka potrzeba oni również zostaną objęci tego typu programem - to bardzo poprawia ogólną atmosferę pracy oraz stosunków wewnętrznych w firmie,
• poprawa wizerunku firmy wobec społeczności lokalnej, pracowników oraz kontrahentów (duże zainteresowanie takimi inicjatywami wykazują lokalne media - prasa, radio, telewizja). Nagłośnienie efektów programu wobec szerszej grupy odbiorców skutkuje często większą sympatią lokalnych instytucji samorządowych oraz otoczenia gospodarczego.
• wzmocnienie wizerunku i wiarygodności firmy wobec potencjalnych inwestorów oraz partnerów firmy oraz, co w obecnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstw jest szczególnie istotne
• redukcja ogólnych kosztów związanych ze zwolnieniami.

    W sposób bezpośredni, można tu wskazać na redukcję kilku grup kosztów: potencjalne koszty procesów sądowych wytaczanych przez zwalnianych pracowników, a co za tym idzie koszty zasądzonych odszkodowań; koszty ewentualnych konfliktów z pracownikami, którzy znajdą zatrudnienie u konkurencji, klientów lub dostawców; koszty wynikające ze spadku efektywności pracy osób pozostających w firmie, które czują się zagrożone zwolnieniem oraz koszty akcji protestacyjnych i ewentualnych przestojów.

Korzyści dla pracownika

    Outplacement daje wymierne korzyści pracownikom, którzy są nim bezpośrednio objęci. Wszak jednym z motywów skłaniających firmy do poszukiwania usług outplacement'u jest chęć pomocy wieloletnim pracownikom, z którymi trzeba się rozstać. Zaoferowanie takiego programu zwalnianym pracownikom, choć początkowo często powoduje nieufność, to w efekcie niweluje negatywne skutki zwolnienia i uspokaja negatywne emocje spowodowane zwolnieniem. Prawidłowo realizowany program zapewnia zwalnianym pracownikom:

• profesjonalną pomoc w trudnym okresie zwolnienia, która pozwala na odnalezienie siebie na rynku pracy oraz dostrzeżenie swoich zalet i umiejętności,
• bezpośredni dostęp do najlepszych ofert pracy w swojej specjalności na lokalnym rynku,
• wzrost szans na rynku pracy i dostęp do informacji dotyczących istniejących możliwości rozwoju zawodowego,
• zrozumienie zasad panujących na rynku pracy - zdobycie "marketingowego" podejścia do procesu poszukiwania nowej pracy,
• wzrost motywacji, chęci aktywnego działania oraz samooceny - pozwalają na to warsztaty, których celem jest dostarczenie odpowiedniej wiedzy i umiejętności potrzebnych na rynku pracy;
• oszczędność czasu w poszukiwaniu pracy, wzrost efektywności;
• zniwelowanie negatywnych emocji, które często towarzyszą procesowi zwalniania.
• w większości przypadków - utrzymanie ciągłości zatrudnienia.
• bezpośredni dostęp do kursów zapewniających nowe kwalifikacje oraz możliwość pełnego przekwalifikowania zawodowego.

Outplacement to rozbudowany program, dlatego nie może prowadzić go każdy. Bez pewności, o dostatecznym przygotowaniu osób, które podejmują to wyzwanie - lepiej nie podejmować inicjatywy, bo korzyści, opisane powyżej zapewne nie zostaną osiągnięte a najpewniej przerodzą się w straty finansowe i, co chyba ważniejsze, etyczno-moralne.

Publikacja powstała przy współpracy z ekspertami w outplacemencie, fimie L.GRANT