Formy wynagrodzeń to metody obliczania wysokości wynagrodzenia, innymi słowy to narzędzia potrzebne do powiązania wysokości płac z wkładem pracy.
Czasowa forma płac- wynagrodzenie uzależnione jest od przepracowanego czasu. Nie występuje tutaj powiązanie wysokości płacy z osiąganymi efektami pracy. Jest to forma stosowana tam, gdzie organizacja pracy określa dokładnie ilość i jakość pracy, którą należy wykonać w określonym czasie.
Zalety tej formy to:
łatwość w administrowaniu wynagrodzeniami,
utrzymanie harmonijnego tempa pracy,
poczucie stabilności dochodów.
Natomiast wadami są:
małe oddziaływanie na motywację pracownika,
trudność opłacania zróżnicowanych efektów pracy.
Forma czasowo-premiowa płac- tzw. elastyczna forma płac, ta forma pozwala na opłacanie wkładu pracy płacą zasadniczą, a efektów premią. Potrzebne są tutaj dokładnie ustalone zasady przyznawania premii.
Do zalet tej formy należą:
różnicowanie płacy zależnie od bieżących efektów pracy,
dobra motywacja dla pracowników,
zapewnienie skutecznego systemu płac.
Forma akordowa płac- wynagrodzenie, jakie otrzymuje pracownik jest proporcjonalne do ilości wykonanej przez niego pracy, czyli zapewnia ścisły związek pomiędzy wydajnością pracy, a wysokością otrzymywanego wynagrodzenia. Forma ta może być stosowana tylko tam, gdzie możliwe jest ustalenie norm pracy oraz obliczenie efektów pracy w jednostce czasu.
Zaletami tej formy są:
stwarzanie atmosfery współzawodnictwa, motywacja ludzi do lepszej pracy,
zwiększenie zainteresowania I odpowiedzialności pracownika za wyniki pracy.
Wadami natomiast są:
wywoływanie napięć między pracownikami, utrudnienie współpracy,
prowadzenie do obniżenia jakości wytwarzanych dóbr, nadmiernego zużycia środków produkcji.
Forma akordowo-premiowa płac- stanowi wynagrodzenie za wielkość produkcji i dodatkowo premiowanie za jakość.
Forma czasowo-prowizyjna płac- polega na płaceniu pracy płacą zasadniczą i uzupełnianiu prowizją. Forma ta stosowana jest przy sprzedaży np.. drogich wyrobów lub płodów rolnych.
Jej zaletami są:
sprawiedliwe opłacanie pracy,
motywacja do lepszych efektów.
Forma zadaniowa płac- łączy elementy form: akordowej, czasowej i premiowej. Stosowana jest, gdy pracownikowi zostaje zlecone zadanie do wy i gdy ściśle określony jest czas na jego wykonanie. Forma ta zawiera część stałą (płacę zasadniczą) i część zmienną (procent płacy zasadniczej), która wypłacana jest po terminowym ukończeniu zadania.
Forma prowizyjna płac- to forma stosowana szczególnie w grupie pracowników dokonujących w imieniu firmy transakcji handlowych. Wynagrodzenie w tej formie składa się z reguły z części stałej (płacy zasadniczej) i prowizji.
Zaletą tej formy jest:
możliwość wpływu na wysokość własnych zarobków.
Forma bonusowa płac- w tej formie stosuje się ruchomą, motywacyjną część wynagrodzenia, która ściśle powiązana jest z efektami pracy.
Literatura:
Z. Jacukowicz, System wynagrodzeń- zarządzanie kapitałem ludzkim perspektywa europejska, POLTEXT Warszawa 1999, s.177-180,
L.Kozioł, Motywacja w pracy determinanty ekonomiczno-organizacyjne, PWN Warszawa-Kraków 2002, s.156-163,
A. Pocztowski, Zarządzanie zasobami ludzkimi zarys problematyki i metod, Antykwa Kraków 1998, s.181-187.
Autor: Urszula Hajduk
Â?ródłem jest Portal www.mfiles.ae.krakow.pl prowadzony na serwerze
