Wynagrodzenie pracownika to ogół wypłat pieniężnych brutto tj. bez potrąceń oraz świadczeń w naturze, należnych z tytułu stosunku pracy lub za wykonanie określonej pracy, wypłacane osobom fizycznym. Wynagrodzenie może być obliczane na podstawie ilości rzeczywiście przepracowanych godzin lub efektów pracy. W ramach pierwszej metody rozróżnia się dwa podstawowe systemy wynagradzania:
system czasowy prosty - wynagrodzenie oblicza się jako iloczyn godzin obecności w pracy oraz stawki zaszeregowania pracownika (zależnie od kwalifikacji i stażu pracy),
system czasowy z premią - wynagrodzenie obliczone wg. systemu czasowego prostego powiększa się o premię za wydajność i (lub) jakość pracy.
Wynagrodzenie w przypadku oceny efektów pracy może być wyliczane przy zastosowaniu następujących metod:
system akordu prostego wynagrodzenie stanowi iloczyn wykonanej pracy obliczanej jako ilość wykonanych jednostek produktu lub na podstawie innych norm oraz stawki za jednostkę produktu lub inną stawkę,
system akordu progresywnego wynagrodzenie jest obliczane analogicznie jak w przypadku systemu akordu prostego, ale stawka wzrasta po przekroczeniu ustalonych norm,
system akordu premiowego wynagrodzenie obliczone jak w przypadku akordu prostego, dodatkowo jest powiększane o premię udzieloną na podstawie określonych kryteriów.
Do ewidencji wynagrodzeń stosuje się następujące dokumenty:
kartę wynagrodzeń - służy do ustalenia wynagrodzeń brutto pracowników fizycznych, zapisy dokonywane są na podstawia kart zleceń lub kart roboczych,
listę płac - wykazuje łączne wynagrodzenie brutto wraz z potrąceniami (obowiązkowymi i dobrowolnymi); zazwyczaj sporządzana przez dział księgowości zarobkowej na podstawie kart wynagrodzeń lub kart zarobkowych - w przypadku pracowników fizycznych, zaś w przypadku pracowników umysłowych na podstawie płacy podstawowej ustalonej w umowie o pracę, powiększonej o ewentualne dodatki (np. premię, dodatek stażowy); to podstawowy dokument, który jest podstawą ewidencji wynagrodzeń w księgach rachunkowych,
rozdzielnik płac - służy do podziału wynagrodzeń wg. komórek organizacyjnych.
Wynagrodzenie brutto jest pomniejszane o
potrącenia. Wyróżnia się potrącenia obowiązkowe oraz dobrowolne. Do potrąceń obowiązkowych zalicza się składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe), naliczony podatek dochodowy od osób fizycznych oraz potrącenia z tytułów egzekucyjnych i wykonawczych. Składki emerytalne i rentowe opłacane są w równych częściach przez pracownika oraz pracodawcę; składki chorobowe w całości opłaca pracownik, a składki wypadkowe w całości pokrywa pracodawca. Potrącenia dobrowolne to te, na które pracownik wyraził zgodę na piśmie, np. raty pożyczek, potrącenia za niedobory.
Po uwzględnieniu potrąceń uzyskuje się wynagrodzenie netto, które będzie wypłacone pracownikowi.
Przedsiębiorstwo dodatkowo zobowiązane jest do naliczania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Â?wiadczeń Pracowniczych.
Do ewidencji w księgach rachunkowych rozrachunków z pracownikami z tytułu wynagrodzeń pieniężnych można zastosować jedno konto syntetyczne ?Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń?. Typowe księgowanie wynagrodzeń w tym przypadku przebiega następująco: WN ?Koszty według rodzajów ?, MA ?Rozrachunki z tyt. wynagrodzeń?. W praktyce stosuje się dodatkowo konto ?Rozliczenie wynagrodzeń?.
Po stronie WN konta Rozliczenie wynagrodzeń księguje się:
potrącenia (dobrowolne i obowiązkowe),
należny podatek dochodowy,
wypłaty zaliczek na poczet wynagrodzeń,
wypłatę wynagrodzenia netto.
Po stronie MA księguje się:
Do konta Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń należy prowadzić ewidencję szczegółową, która powinna zapewnić ustalenie kwoty i struktury wynagrodzenia dla każdego zatrudnionego, z całego okresu zatrudnienia.
Literatura:
- Matuszewicz J., Matuszewicz P, Rachunkowość od podstaw, Finans-Servis, Warszawa 2001
- Zagadnienia rachunkowości finansowej, pr. zbior. pod red. W. Garbusewicz, Z. Kołaczyka, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa 2000
- Zeszyt Metodyczny Rachunkowość, nr 14, Wydawnictwo Podatkowe Gofin, Gorzów Wlkp. 2006
- Ustawa o rachunkowości (Dz.U. 1994 Nr 121 poz. 591 z późniejszymi zmianami)
Â?ródłem jest Portal www.mfiles.ae.krakow.pl prowadzony na serwerze
